kazimierz dolny
imieniny: Wandy i Zenona
Piątek 23 czerwca 2017
Brulion on-line NR2
Wspomnień o Janie Gotardzie ciąg dalszy
Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
Kazimierz Marii Kuncewiczowej
Wszyscy tu byli znajomi
Na cmetarzu cmentarza w Kazimierzu Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)
Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
Przyjaciel o malarstwie Andrzeja Kołodziejka
Stanisław Jan Łazorek i jego Kazimierz
Nasz Dom
A przecież żal... - Tadeusz Augustynek
Lapidarium mojej pamięci - Julia Rusiecka
Prawie sto lat tułaczki
Psy w Kazimierzu były zawsze...


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR2 -> Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

  Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
ANDRZEJ PAWŁOWSKI geograf

Wyjątkowe położenie geograficzne i geologiczne, szczęśliwe rozlokowanie w rzeźbie ziemi, przy brzegu wspaniałej rzeki i traktach komunikacyjnych, łączących całą niemal bogatą ziemię lubelską, predestynowało Kazimierz na śpichlerz dawnej Rzeczypospolitej... Czar swój zawdzięcza Kazimierz otaczającej go bujnej przyrodzie przepięknie urbanistycznie założonego miasteczka na wysokim brzegu Wisły, na płaszczyźnie kotliny, lekko nachylonej ku brzegowi wiślanemu i otoczonej z trzech stron wzgórzami od północy, wschodu i południa; bok zachodni zamyka Wisła.” Tak o niezwykłym krajobrazie i położeniu Kazimierza Dolnego pisał w numerze z dnia 8 stycznia 1939 roku „Wiadomości Literackich”, poświęconym w całości naszemu miasteczku1, Karol Siciński architekt, który za niespełna 7 lat jako delegat Ministerstwa Kultury i Sztuki podejmie się odbudowy Kazimierza ze zniszczeń drugiej wojny światowej.

Można by zadać sobie pytanie: czy Kazimierz posiadałby swój urok gdyby nie jego usytuowanie na dużą rzeką
i harmonijne wkomponowanie tkanki miasta w przyrodę, a w szczególności przyrodę nieożywioną, przejawiającą się bogactwem rzeźby terenu i interesującą budową geologiczną? Czyż można by wyobrazić sobie położenie Kazimierza na monotonnej równinie chociażby, nieodległej skądinąd, Niziny Mazowieckiej? Czy Kazimierz Dolny byłby tym samym Kazimierzem gdyby nie leżał nad Wisłą? Odpowiedź jest prosta - z pewnością nie.

Warto chyba sięgnąć w przeszłość geologiczną, by odczytując karty historii naturalnej prześledzić jak kształtował się malowniczy kazimierski krajobraz.

Kluczem do poznania historii naturalnej tego chronionego obszaru jest Małopolski Przełom Wisły, gdzie największa polska rzeka przecinając pas wyżyn środkowopolskich odsłania najstarsze skały podłoża. Małopolski Przełom Wisły sięgający od Zawichostu po Puławy stanowi nieprzeciętną atrakcję geologiczną.

W kredowym morzu

Najstarsze skały odsłaniające się na tym odcinku w okolicach Annopola pochodzą z okresu jury, sprzed około 120 mln lat. Wędrując (czy raczej spływając) z biegiem Wisły poznawać możemy jakim zmianom podlegało środowisko pod koniec ery mezozoicznej (w kredzie górnej) w przedziale czasowym od około 100 do 65 milionów lat temu. Dzięki temu, że skały zapadają pod niewielkim kątem w kierunku zbliżonym do północno - wschodniego, reprezentują one z biegiem Wisły coraz młodsze ogniwa kredy górnej aż po początek trzeciorzędu. Utwory najwyższego mastrychtu (najmłodsze piętro kredy górnej) kończą tutaj jedyny w Europie ciągły profil osadów środkowej i górnej kredy2. Są to przede wszystkim skały węglanowe: margle, kreda pisząca, opoki, wapienie oraz gezy. Powstały one w wyniku przekształcenia tzw. diagenezy osadów organicznych (szczątki obumarłych zwierząt i roślin), gromadzących się przez miliony lat na dnie zbiornika morskiego.

Pod koniec ery mezozoicznej obszar ten, podobnie jak znaczną część Europy (Holandię, północne Niemcy, Danię) zalewało ciepłe morze kredowe. Przeciętna temperatura wody wynosiła około 18 – 20°C. Na podstawie zachowanych skamieniałości roślin i zwierząt można odtworzyć warunki środowiskowe, w jakich żyły owe organizmy.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Zobacz zdjęcia
małż Philadomya  kasimiri

ślimak Volutispia kasimiri

Uproszczony szkic Małopolskiego Przełomu Wisły. (wg. H. Murszczaka) linia kropkowaną oznaczono prawisłę a linią przerywaną jej pradolinę

Ząb mamuta we włostowickim kościele, fot. z przewodnika Al. Janowskiego

Kamieniołom komorowy w Bochotnicy.fot. A. Pawłowski

Głębocznica lessowa na Kwaskowej Górze w Kazimierzu Dolnym. Fotografia wykonana przez Stanisława Koziorowskiego przed 1918 r

Wezbrany Grodarz sfotografowany przez Stanisława Koziorowskiego w latach trzydziestych (1919?)




Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe