kazimierz dolny
imieniny: Romany i Damiana
Czwartek 23 lutego 2017
Brulion on-line NR2
Wspomnień o Janie Gotardzie ciąg dalszy
Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
Kazimierz Marii Kuncewiczowej
Wszyscy tu byli znajomi
Na cmetarzu cmentarza w Kazimierzu Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)
Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
Przyjaciel o malarstwie Andrzeja Kołodziejka
Stanisław Jan Łazorek i jego Kazimierz
Nasz Dom
A przecież żal... - Tadeusz Augustynek
Lapidarium mojej pamięci - Julia Rusiecka
Prawie sto lat tułaczki
Psy w Kazimierzu były zawsze...


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR2 -> Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów

  Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
KONRAD KUCZA-KUCZYŃSKI

wypowiedź na międzynarodowym seminarium Programu Roboczego Międzynarodowej
Unii Architektów UIA „Miejsca kultu” Warszawa 30.06 – 1.07.2001

Architektura obiektów kultu jest dla nas również zapisem i zwierciadłem historii poszczególnych religii i narodów. Ich funkcjonowanie staje się więc wskaźnikiem żywotności danej religii na tle kraju i sprawdzianem wzajemnej tolerancji narodów zamieszkujących ten kraj. W ten to sposób materialna architektura wkracza w duchową cywilizację świata, a przynajmniej tak to odczuwamy i rozumiemy w Europie.

Opowieść o synagodze w Kazimierzu nad Wisłą jest równocześnie historią Polski i religii narodów, które tu szukały swojej ojczyzny. Refleksje na ten temat stają się jeszcze ważniejsze w czasach, gdy budzą się zapomniane fobie i kładą cieniem na najmłodszej Rzeczypospolitej — kiedyś wielu narodów…

Polska to już 1035 lat chrześcijaństwa, jako religii panującej, religii królów i większości prostych Polaków. Ale Polska to również kraj, który od początku XIV wieku otworzył swoje granice dla prześladowanych w Hiszpanii i innych krajach europejskich Żydów. To pozwoliło Władysławowi Bartoszewskiemu napisać we wstępie do swojej książki „Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945”, iż „Polska była w chwili wybuchu II wojny światowej największym skupiskiem Żydów na świecie. Około 3,5 miliona obywateli polskich wyznania mojżeszowego /…/ stanowiło przeszło 10% ogółu ludności kraju” 1. Kazimierz Wielki, król wielki mądrością polityczną, dał to otwarcie granic i to on jest uważany za założyciela Kazimierza nad Wisłą w latach 1325–1340 2. Legenda czy też prawda o Esterze zrosła się z miastem i stała może pierwszym symbolem więcej niż integracji i asymilacji Żydów w Polsce: „Tak wielką miłością zapałał do czarnowłosej Estery król Kazimierz, że zabrał ją do swego zamku na wzgórzu /…/ a potem z wdzięczności, że powiła mu dwóch dorodnych synów, Niemira i Pełkę, nakazał swoim architektom wznieść w miasteczku piękną synagogę, aby Estera i jej współwyznawcy mieli gdzie się modlić” 3. O tym, że Estera istniała naprawdę, wiadomo z dzieł Jana Długosza. Inne źródła historyczne mówią, iż w XVI wieku mieszkali w Kazimierzu już liczni Żydzi 4. Świetność Kazimierza jako ważnego miejsca handlu zbożem w I połowie XVII wieku sprawiła, iż miasto liczyło wtedy około 2,5 tysiąca mieszkańców.

Mieszkają i pracują tu zgodnie Polacy, Żydzi, kupcy gdańscy i toruńscy, Duńczycy, Anglicy nazywani tu Szotami (Szkotami) i wreszcie Włosi — wśród nich właściciele pięknej kamienicy Celejowskiej — Celejowie /Celli/ czy budowniczy renesansowej odbudowy Fary w 1613 roku — Jacobus Balin 5. Musiał to być piękny czas tego miasta.

Skoro w Kazimierzu byli Żydzi, to i potrzebne było miejsce modlitwy. O istnieniu bożnicy wiemy już w 1577 roku — to data prośby o pozwolenie wzniesienia murowanej zamiast drewnianej 6. Wiemy też, iż około 1677 roku wzniesiono na mocy przywileju króla Jana III Sobieskiego murowaną synagogę 7.
1 2 3
Zobacz zdjęcia
Widok bóżnicy od południa przed 1939 r

Wnętrze bożnicy w Kazimierzu. Fot. z przewodnika Al. Janowskiego: Wycieczki po Kraju. Warszawa 1907.

Fragment wnętrza z polichromią na drewnianej kopule wg dawnej pocztówki




Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe